‘Keizerlijke techniek’ samen met het Maris College

OBS kleine Keizer heeft in coronatijd de basis gelegd om dit jaar flink van start te gaan met techniekonderwijs in de school. Tijdens technieklessen kunnen leerlingen kwaliteiten van zichzelf ontdekken waarvan ze niet wisten dat ze die hadden. Ook die leerlingen die tijdens de reken- en taallessen nog weleens het idee van zichzelf hebben dat ze moeilijk leren. Technieklessen bieden de mogelijkheid op om een andere manier te leren en bieden bovendien een mooie praktijk voor rekenen en taal.

Maar hoe begin je met technieklessen in je school? Daar is kennis voor nodig, materiaal en gereedschappen. Door het project Techniek aan Zee kwam De Kleine Keizer in contact met het Maris College. Docenten van het vervolgonderwijs kwamen bij de basisschool de klas in om eens een techniekles te geven. Zowel leerkrachten als leerlingen bleken hierover zo enthousiast dat men tot verdere samenwerking heeft besloten. Er is een gemeenschappelijk plan geschreven over de aanpak en opzet van doorlopende leerlijnen techniek van basisschool naar vervolgonderwijs. Daarbij kunnen leerkrachten van het po en docenten van het Maris van en met elkaar leren.

Leerlingen van De Kleine Keizer krijgen nu net als leerlingen van het Maris College de gelegenheid om ook de Hotspot Techniek te bezoeken aan de visafslag in Scheveningen. In het klaslokaal van je eigen school ga je niet zo gauw aan het werk met een 3D printer of een lazersnijder. Bovendien komen leerlingen niet altijd in de gelegenheid om zich meer te verdiepen welke cultuur zich in hun eigen wijk en rond hun school afspeelt. In hun eigen omgeving is de geschiedenis en aanwezigheid van zee, wind en water altijd aanwezig. Dus veel echter dan de locatie aan de visafslag krijg je het niet!

De Kleine Keizer heeft binnen haar eigen bestuur De Haagse Scholen innovatie-gelden toegekend gekregen om met hun techniekplannen aan de slag te gaan. Ook voor de doorgaande lijn naar en de samenwerking met het Maris College zijn gelden aangevraagd en toegekend.

Er kan nu ontwikkeld en gebouwd gaan worden aan de technieklijnen en er is bovendien de mogelijkheid om over de grenzen van klaslokalen en schoolpleinen heen te kijken.

Over hoe de leerlingen dit gaan ervaren zal ik uiteraard weer verslag doen.

Wordt dus vervolgd,
Annemarie van Es

Start van het nieuwe schooljaar met pionierscholen

De 52 scholen van Stichting De Haagse Scholen hebben allemaal hun eigen karakter. Misschien klinkt dat als een open deur maar de visie die aansluit bij dat eigen karakter vormt de basis van hoe de scholen onderwijs bieden. Dit bepaalt welke keuzes er gemaakt worden. Het bezig gaan met MAKEN is voor de pionierscholen die op de site MakenmetMarie.com belicht worden een bewuste keuze waarin steeds nieuwe stappen gezet worden.

De Haagse Beek koos bijvoorbeeld voor Lego in de school. Dat gaat niet zomaar. Legoblokjes raken gauw kwijt. Daarom is nagedacht over een ruimte waar gewerkt gaat worden, geïnvesteerd in opbergdozen en nadegacht over opruimen en organiseren. ‘Een hoop gedoe dus,’ zullen veel leerkrachten zeggen maar Lego biedt wel enorm veel mogelijkheden. Eigenlijk heeft het alles in huis wat je zoekt in MAAKonderwijs: Je kunt spelen met licht en geluid, sensoren inzetten die daarop reageren, motoren gebruiken om je bouwsels te laten bewegen en software programmeren om alles op je eigen manier aan te sturen.

Marian Voorham nam haar team hierin mee en organiseerde vlak voor de zomervakantie een studiedag met Thijs van der Kaaij. Hij gaf het team de praktische opdracht om een simpel ontwerp van een molentje eerst na te bouwen en daarna te verbeteren. En dan blijkt dat je kunt spelen met alle mogelijkheden en de oplossingen onbeperkt zijn. Hierbij ontstaat plezier en komen de verhalen los.Onderstaand filmpje laat zien wat spelen, onderzoeken, bouwen, herbouwen, problemen oplossen en verwonderen teweeg brengt bij de leerkrachten en nog belangrijker bij de leerlingen…

Dit jaar gaan we dus aan de slag om binnen de school een leerlijn Lego neer te zetten. Van kleuters tot en met groep 8 is er een opbouw in moeilijkheid in mogelijkheden. De bedoeling is om deze opbouw te linken aan portfolio’s van de leerlingen en waar mogelijk ook aan taal en rekenen. Dat staat niet in een dag. Daar moet je al doende stap voor stap mee aan de slag om in de praktijk te ervaren wat werkt.

De Haagse Beek is een voorbeeld van een pionierschool waar de lijntjes van vorig jaar doorgetrokken gaan worden in komend schooljaar. Scholen hebben daarin hun eigen focus. OBS De Baanbreker en OBS Het Galjoen willen techniek gaan koppelen aan taal, De Kleine Keizer zoekt in hun techniekonderwijs verbinding met het Maris College, OBS Ypenburg gaat zich samen met Collegaschool OBS De Notenkraker verder verdiepen in de geschiedenis van hun eigen wijk met Cultuurschakel en Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg, SO De Piramide gaat een klanken/muziekhoek ontwikkelen voor kleuters en OBS Benoordenhout gaat inzetten op een creatieve manier om het Engels in hun school een plek te geven.

Er leven nog meer MAAK-initiatieven bij de Haagse Scholen. Sommigen daarvan zijn gehonoreerd met extra budget om van hun vonken een vuurtje te maken. Deze initiatieven zullen van en met elkaar gaan leren om dat vuurtje brandende te houden en nog eens extra op te stoken.

Ik hoop dus op een spannend nieuw schooljaar!
Wordt vervolgd,
Annemarie van Es

van vonken naar vuurwerk…

Dit schooljaar zijn voor het eerst de Innovatie-Vonken van Stichting De Haagse Scholen toegekend. Dat zijn gelden voor innovatieve plannen die in alle lagen van de organisatie kunnen worden aangevraagd, van een minivonk ingediend door leerlingen tot aan een megavonk waarin verschillende scholen met elkaar samenwerken.

Ondanks alle drukte rond corona namen veel leerlingen, collega’s en teams de moeite om een aanvraag in te dienen. Dat leverde een keur aan mooie plannen op die uiteraard geld krijgen maar ook een platform voor hun ideeën. De plannen die niet zijn gehonoreerd krijgen de gelegenheid om met een beleidsmedewerker te sparren over (andere) mogelijkheden. Zo kunnen ze hun vragen en kwesties toch delen en samen op zoek gaan naar wat een volgende stap zou kunnen zijn. En wie weet is een volgende aanvraag voor een Vonk of een andere subsidie dan wel succesvol.

De innovatieve ideeën die gelden hebben ontvangen uit de Vonkenpot zullen volgend schooljaar samenkomen en hun plannen aan elkaar presenteren. Zo willen leren we van elkaars perspectieven. Op deze manier komen gedachten over innovatie in het volle licht te staan en kunnen ze anderen inspireren.

Een mooi voorbeeld van aangevraagde vonken is een Medium Vonk van OBS De Kleine Keizer. Zij gaan de samenwerking aan met het Maris College op het gebied van techniek. De eerste stappen zijn al gezet…

Een ander mooi voorbeeld is de aanvraag van Galjoen en Baanbreker die samen gingen voor een Mega Vonk. Zij zoeken de connectie tussen Maakonderwijs en taal…

Volgend jaar zullen de lijnen worden doorgetrokken en de vonken steeds meer gestalte krijgen. Vuurwerk dus en de vlam brandende houden! De leerlijnen die hierbij gaan ontstaan zullen worden gedeeld op Makenmetmarie.com.

Wordt dus vervolgd…

Herdenking slag om Ypenburg

Je moet het maar durven: Je gedicht voordragen als allerlei vreemde ogen en camera’s op je gericht zijn. Of de burgemeester interviewen en een gesprek aangaan met Brigade generaal der Grenadiers Timmermans en stadsdeel directeur mevr. Sevinga. De leerlingen van Openbare Basisschool Ypenburg deden het: ‘Mijn handen trilden echt juf, toen ik de microfoon vasthield.’ Het is best eng om in het nieuws te komen. Hieronder een artikel over de herdenking in deze Telegraaf van 11 mei 2021.

 

 

Ieder jaar herdenkt de school de slag om Ypenburg die op 10 mei 1940 plaatvond, bij het monument van de Grenadiers en Jagers dat de school heeft geadopteerd. Zo leren de leerlingen over hun wijk, de plek waar ze wonen, vroeger een vliegveld dat de Duitsers op 10 mei 1940 wilden innemen. Met weinig materieel en veel moed is die slag door Nederland gewonnen. Weinig mensen weten dat dit veel invloed heeft gehad op het verdere verloop van de oorlog.

Ondanks de beperkingen van Corona hebben de leerlingen van groep 8 er dit jaar extra veel werk van gemaakt. Onder begeleiding van Astrid Abbing van Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg verdiepten ze zich in wat er die dag allemaal gebeurde. Samen met Thomas Foster maakten ze filmpjes, met Henk Kronenberg bezochten ze de bunker, met Toos Bartels van Techniekmenu deden ze een leerzame escaperoom die vooral veel kennis opleverde over George Maduro (niet alleen bekend van Madurodam maar ook een oorlogsheld die dapper heeft gevochten in de strijd om vliegveld Ypenburg). En Grenadier Mert bezocht de school en vertelde ze hoe de de Grenadiers vandaag de dag bezig zijn met vrede en vrijheid.

Alle ervaringen, kennis en verhalen vertellen de leerlingen aan u door op hun eigen website: https://storytelling.historischypenburg.nl/ In teksten, tekeningen, podcasts en filmpjes vertellen de leerlingen op hun eigen manier de verhalen door. Verhalen over vrede en vrijheid die we moeten blijven vertellen.

Hieronder een filmpje over de herdenking.

 

Het hele interview van Saabria en Lemnia met Burgemeester van Zanen van Den Haag, Brigade generaal der Grenadiers Timmermans en stadsdeel directeur mevr. Sevinga is hieronder te beluisteren.

Volgend jaar wil Stichting De Haagse Scholen meer scholen en leerlingen betrekken bij deze herdenking en de samenwerking met Historisch Ypenburg voortzetten.

We blijven verhalen van vrede en vrijheid vertellen.

Wordt dus vervolgd…

 

Storytelling met OBS Ypenburg

Op een heleboel manieren hebben leerlingen van groep 8 van OBS Ypenburg onderzoek gedaan naar wat er gebeurde tijdens de slag om Ypenburg toen hun vinexwijk nog een vliegveld was. De leerlingen onderzochten veel zelf en leerden daarbij diverse bronnen raadplegen. Ze hadden hierbij hulp van Astrid Abbing en andere leden van van Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg.

 

Met de escaperoom van Toos Bartels van Techniekmenu verdiepten de leerlingen zich op een hele andere manier in die 10e mei 1940 en de Tweede Wereldoorlog die daarop zou volgen.

Het project Storytelling heeft tot doel de leerlingen op hun eigen manier hun verhaal te laten terugvertellen. Een verhaal vertellen kan op veel manieren. De leerlingen hebben hun kennis verwerkt in tekeningen en teksten maar ook in geluidsfragmenten, podcasts en filmpjes.

Daar kregen ze hulp bij van filmdocent Thomas Foster die bovendien iPads meebracht die de school mocht lenen van Filmhuis Den Haag.

Alle items van de leerlingen zullen voor iedereen te zien zijn op hun eigen website die de leerlingen voor het eerst zullen tonen aan de burgermeester van Den Haag en het Garderegiment Grenadiers en Jagers die op 10 mei weer de jaarlijkse herdenking komen bijwonen bij hun monument dat de school geadopteerd heeft.

Vandaag hebben de leerlingen teruggekeken naar wat ze hebben geleerd van het project. Ze keken ook voorruit naar hoe ze de Grenadiers en Jagers en de burgermeester in hun school willen ontvangen.

Wordt dus vervolgd…

In dit blog was al eerder te lezen hoe de leerlingen hun eigen podcast maakten met Grenadier Mert, hoe ze oefenden met radio maken en hoe het project gestart is aan de hand van de ideeën van de leerlingen zelf.

Gijs van der Stel: gamechanger in onderwijs

Leren is een complex proces dat zich voornamelijk afspeelt in ons hoofd. Wie zich met leren bezighoudt is ook altijd bezig met de vraag hoe we dit leren zichtbaar kunnen maken. Aansluitend daarop zijn er ontelbaar veel manieren van onderwijs. Onderwijsland heeft vele gezichten, inzichten, perspectieven en meningen. Op de vraag: ‘hoe geven we onderwijs in Nederland?’ zijn meer dan duizend antwoorden te geven. Bij Stichting De Haagse Scholen (DHS) – die het openbaar basisonderwijs verzorgen op 52 scholen in Den Haag – onstond de behoefte om meer voor het voetlicht te krijgen op welke wijze professionals binnen de stichting met hun vak bezig zijn.

Iedereen die zich met onderwijs bezighoudt heeft te maken met methoden, protocollen en afspraken maar daarnaast is er sprake van eigen voorkeuren, interessen en passies. Op alle lagen van ons onderwijs zijn professionals bezig hun eigen invulling te geven aan hun vak, met onderwijs MAKEN dus. Onderwijs is iedere dag ook weer een stap in het onbekende, een avontuur. Je kunt je nog zo goed hebben voorbereid, hoe iets landt bij de leerling heb je nooit helemaal in de hand.

Voor ons podcastkanaal ‘Onderwijs Maken’ gaan we in gesprek met de onderwijsMAKERS van DHS. Welke ideeën en passies voor hun vak leven er bij onze collega’s? Welke kennis en vaardigheden hebben ze daarbij opgedaan? Welke inzichten zijn voor hen belangrijk? Op deze manier zullen we na een tijdje een hele waaier hebben van hoe onderwijs er uit kan zien.

 

Voor deel 2 uit deze serie gingen we in gesprek met Gijs van der Stel. Wat is ‘The Game Changer’ waar Gijs aan werkt? Hoe denkt hij als gymleerkracht over sociaal veilig buitenspelen? Met wie werkt hij samen? Waar haalt hij zijn kennis vandaan? Hoe doet Gijs onderzoek? U hoort het allemaal in deze podcast. En Gijs, dankjewel voor dit inspirerende gesprek. Luister de podcast hier.

 

 

 

Hoera! Voor ons kanaal ‘Onderwijs Maken’ staat de eerste podcast op Spotify

Daar moet je eigenlijk niet over schrijven, dat moet je gewoon gaan luisteren!

Toch wil ik heel kort wat achtergronden schetsen. Waarom gaan we met audio aan de slag en hoe zijn we te werk gegaan? Al langer wilden we binnen Stichting De Haagse Scholen (DHS) zichtbaar maken welke kwaliteiten en talenten er binnen onze stichting werkzaam zijn. Als grote stichting met 52 Haagse basisscholen weten we niet altijd van elkaar wie waar goed in is. Wat zou er niet mooier zijn dan een heel portfolio te hebben aan gesprekken met onderwijsprofessionals die allemaal vanuit hun eigen expertise praten over hun vak.

Omdat ik in hart en nieren een MAKER ben schaftte ik het ‘Handboek Ontdeklab‘ aan waarin ik Tjeerd van den Elsen aantrof met zijn Radiorakkers. Ik had al begrepen dat audio ongekende onderwijsmogelijkheden heeft en dat dit kan bijdragen aan het bewust ontwikkelen van mondelinge taalvaardigheid. Tjeerd gaf mij door zijn jarenlange ervaring met audio nog meer suggesties en aanknopingspunten voor toepassingen in de klas. Voor het STEAM & Designlab van DHS hebben we onze apparatuur bij Tjeerd aangeschaft, inclusief een opleiding om met de spullen aan de slag te gaan. Het werd een Rødecaster Pro voor een mobiele miniradiostudio en een Tascam om intervieuws op straat te houden.

Wij begonnen dus aan de keukentafel met een complete uitrusting. Dat is geweldig. Dat hoor je ook zeker aan de kwaliteit. Natuurlijk kun je opnames maken met je telefoon, maar het is wel een hele ervaring om je eigen stem en die van degene met wie je in gesprek bent direct terug te horen op je koptelefoon. Die ervaring – waarbij het altijd weer gaat over prikkelen van nieuwsgierigheid en verwondering – gunnen we onze leerlingen ook. En hoe wij hier onderwijs van gaan maken zal de komende tijd in dit blog te lezen maar ook te horen zijn.

We gaan onze nieuwe audio mogelijkheden direct inzetten bij ons project ‘Storytelling’. De rol hierin van Astrid Abbing van Vereniging Historisch Ypenburg en van onze pionierschool OBS Ypenburg is op deze site te lezen en uiteraard nu ook hieronder te beluisteren. In minder dan 10 minuten weet u een hoop meer op Spotify via deze link of hieronder:

Veel luisterplezier en wordt vervolgd…
Groet,
Annemarie van Es

 

 

Als we meer zouden MAKEN zouden we minder vernielen!

maken

Ik voel erg de behoefte #ietspositiefs te delen na een aantal #avondklokrellen waarvan de meeste Nederlanders volgens mij net als ik heel droevig worden. En omdat ik een MAKER ben die zich bezig houdt met #maakonderwijs ligt mijn positieve bijdrage ook in die lijn.

Ik ben ervan overtuigd dat als je met aandacht iets maakt, je #ontwerp hebt bijgeschaafd, je de #techniek hebt eigengemaakt om iets te laten ontstaan, dan kan je geen vernieler zijn, dan voel je ook die liefde voor andermans materiaal. Want MAKEN kost moeite en vernielen is in een handomdraai gebeurd. Zet die ruit er maar weer eens in. Hang die deur maar weer in het lood. Veel vernielers kunnen dat niet eens. Het zou ze goed doen om eens te MAKEN wat ze eerst hebben stuk gemaakt. Ze zouden er op meerdere manieren van leren.

Bij het maken bouw je verder op kennis van anderen. LinkedIn is voor mij een platform waar ik veel inspiratie opdoe. Een hele mooie bijdrage was voor mij die van Barbara Stock – Majoewskij zij een artikel deelde van #EdithEger uit de NRC omdat dit een ‘sprongetje in haar’ losmaakte en ze meer van dergelijke sprongetjes wilde gaan delen. Een mooi streven want het artikel heeft mij weer geïnspireerd.

Edith Eger heeft als slachtoffer van de holocaust dingen meegemaakt die nogal wat ernstiger zijn dan de huidige rellen en pandemie. Ze werd therapeute en zegt in het artikel dat ‘expressie het tegenovergestelde is van depressie… Dat wat uit je lichaam komt maakt je niet ziek, het is wat binnenblijft.’ En dat is nou net de essentie die ik altijd voel bij MAKEN. Iets wat je maakt, hoe eenvoudig ook, is altijd van jou, is altijd een vorm van expressie. Een sjaal breien, een verhaal schrijven, een maaltijd koken, een tafel timmeren, een spel programmeren, een foto maken… Iedere dag MAKEN we en als we dat doen met zorg en aandacht wordt je daar gelukkiger van.

Ik wil afsluiten met een andere prachtige quote die ik las vandaag via Dr. Travis Bradberry. Hij deelde op LinkedIn een uitspraak van Warren Buffett: ‘someone is sitting in the shade today because someone planted a tree a long time ago.‘ Ik wil als MAKER zo’n bomenplanter zijn. Mijn nieuwe boom is MakenmetMarie, een site waarop we delen welk onderwijs we MAKEN in ons STEAM & Designlab van De Haagse Scholen. Producten en inzichten die daarbij ontstaan delen de scholen met elkaar en met iedereen die ook met MAKEN bezig is. Voorbeelden van leerlijnen, thema’s en concepten zijn er te bekijken en te downloaden.

Zo hoop ik met liefde voor het MAKEN dat zaadje te planten en die boom te laten groeien met al die vertakkingen die MAKEN in zich heeft. Bouw gerust voort op wat je vindt op deze sites, geniet van het MAKEN en maak de wereld een beetje mooier.

Hoe wij daarmee bezig zijn met De Haagse Scholen is te zien in dit filmpje

Mijn nieuwjaarswens voor iedereen: veel nieuwsgierigheid en verwondering

Hoe kan nieuwsgierigheid en verwondering zo gevaarlijk snel afnemen? Vroeg Wieteke van Zeil zich af in de Volkskrant van 30 december 2020. Een mooie analyse met prachtige beelden van Inez van Vuren die u echt zou moeten lezen.

Ze vraagt zich in haar analyse af of nieuwsgierigheid een waarde is die je kunt verliezen en daarmee dus ook iets wat je zou kunnen koesteren of bevechten. Ik zou dat met een volmondig JA willen beantwoorden. Al jaren zet ik mij in om zoveel mogelijk nieuwsgierigheid – en daarmee in het verlengde verwondering – de basisschool in te krijgen en te houden. Want nieuwsgierigheid doet leren, maakt blij, houdt jong, maakt weerbaar, laat je uitvinden wie je zelf bent en geeft je een eigen rode draad (of een pad met broodkruimels naar huis, afhankelijk van hoe je het bekijkt).

Maar nieuwsgierigheid is ook kwetsbaar. Er wordt wel beweerd dat leerlingen vanuit zichzelf nieuwsgierig zijn en op onderzoek uit willen gaan. Dat is niet altijd wat ik zie op de scholen. Ook leerlingen blokkeren, zien ergens tegen op als een berg, ervaren (faal)angst, vooroordelen en boosheid. Leerlingen hebben een omgeving nodig die hun nieuwsgierigheid prikkelt en volwassenen die ze zien en ze helpen hun gereedschapkist te vullen. Hoe doe je dat? Maar eerst:

Hoe staat het met uw eigen nieuwsgierigheid?

Wilt u weten wat dit is? Doen deze beelden en het geluid u ergens aan denken? Of zegt u: ‘geen tijd,’ of ‘geef mijn portie maar aan Fikkie,’ of ‘bah, zeker weer kunst!’ Jazeker: weer kunst. En wel een installatie van Zoro Feigl in het Stedelijk Museum Schiedam.

Inderdaad Zoro Feigl heeft zich verdiept in zwermen en heeft zich verwonderd over de complexe eenvoud waarmee spreeuwen als massa van honderden vogels een fascinerende levende wolk vormen. Hij vraagt zich af hoe de wereld werkt en hoe krachten en toevalligheden samenvallen. Hoe kunnen kleine loden balletjes zich bijna net zo gedragen als vogels? Zelfs het geluid van de bolletjes doet denken aan spreeuwen. Ik was daar in Schiedam weer even ademloos over het wonder van het leven. Daar wil je de tijd voor nemen. Daar wil je zeker even voor gaan staan, zitten of liggen. Feigl is niet de enige kunstenaar die zich verwonderde over hoe spreeuwen zwermen. Jan van IJken heeft er als natuurfotograaf betoverende films over gemaakt. Ook hij spreekt van eenvoud en mysterie in hetzelfde moment.

Hoe doen we dat in het onderwijs?
Hoe hebben we het daar over het mysterie van het leven zonder zweverig te worden? Heel eenvoudig: we stellen vragen. Je ziet meer met een vraag in je hoofd. Het Primary Years Programme (PYP), te vergelijken met de lagere school van het International Baccalaureate (IB) gebruikt voor haar internationale scholen een prachtige set met vragen om de wereld te ontdekken.

Schermafbeelding 2021-01-05 om 15.25.18

Ik heb deze vragen van de site van Chris Gadbury hij is art teacher op een IB school in Hong Kong en geschoold als grafisch ontwerper.

Als je met deze vragen naar de wereld kijkt opent die zich vanzelf. Het gaat er niet om een sluitend antwoord te krijgen, het gaat om de aandacht waarmee je kijkt.

MAKEN
Door te maken vertalen we als het ware onze vragen met onze handen. Maken prikkelt de zintuigen. We zetten niet alleen ons denken in maar kunnen ook zien, voelen, luisteren en soms ook proeven. Zorro Feigl maakte een installatie, Jan van IJken maakte een film. Door te maken verdiep je je in je onderwerp en leer je diverse technieken en vaardigheden. Ongetwijfeld maak je fouten en is je serie mislukkingen af en toe groter dan je successen. Juist daar waar het schuurt ga je leren. Dan moet je doorzetten, ergens doorheen of omheen, iets uitzoeken, iemand om hulp vragen.

Maken in Nederland
Schermafbeelding 2021-01-05 om 16.50.52
In de kerstvakantie kwam het Handboek Ontdeklab bij mij binnen. Een mooi handboekje van Tessa van Zadelhof en Erno Mijland over ontdeklabs in Nederland waar kinderen aan de slag kunnen met techniek, ICT, programmeren, media en maken. Er staan voor mij bekende en onbekende gezichten in en het handelt over het maken van hoorspelen t/m de didactiek van het onderzoeken. Allerlei perspectieven over ontwerpen en maken komen aan bod, met de plekken en gezichten erbij dus je weet wie je waar kan benaderen mocht je zelf vragen hebben als leerkracht.

 

 

 

En tot slot nog even anders geformuleerd mijn eigen

Voornemens voor het nieuwe jaar

Vreesreflexen afleren
filterloze roze vingers
in het stopcontact steken
op zoek naar flitsen van
momentenstroom
angst voor angst vervangen door
verwonderheld
nieuwsgierigheidsmachine
mateloze testpiraat
onbevattelijke zoekpiloot
terugkeer van de geest
naar het ongecensureerde sprookje
moeiteloos betoverd worden
de wauw van het willen weten
helemaal opeten.

Iedereen een heel gelukkig 2021
en wordt vervolgd…

Annemarie van Es

 

Licht in donkere dagen brengt samenhang in vakken

In ons vorige artikel was al te lezen dat het lichtlab dat we hebben opgezet op OBS Het Galjoen bestaat uit meerdere onderdelen. En ook die onderdelen kun je weer op diverse manieren aanvliegen. In dit filmpje is te zien hoe het uv-licht aan bod kwam.
Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is schermafbeelding-2020-12-08-om-11.23.35.png

De leerlingen kregen informatie over welke plek uv-licht inneemt binnen het elektromagnetisch spectrum (natuurkunde). Ze weten nu dat we van uv-licht een bruine huid krijgen (biologie) en welke toepassingen UV licht kent bij bijvoorbeeld opsporing, waterzuivering en bestrijding (technologie). Ze wilden onmiddellijk met de net aangeschafte uv-zaklantaarns hun toiletten gaan checken op hygiëne.

Wist u trouwens dat veel dieren in tegenstelling tot wijzelf uv-licht kunnen waarnemen en daar slim gebruik van maken? Zo gebruikt een pimpelmees vrouwtje uv-licht om een pimpelmees mannetje te selecteren. Zij bepaalt de fitheid van de mannelijke pimpel op basis van de felheid van het blauw van zijn pet.

En wist u dat honingbijen door uv-licht patronen kunnen zien in de bloemen die zo aan de bij zichtbaar maken waar de nectar zich bevindt? Er is hierover nog veel meer te lezen (biologie).

Je kunt ook ontwerpen en MAKEN met uv-licht en dat deden we vandaag. Daarbij maakten we gebruik van fluoriserende schmink. Fluorescentie is een vorm van luminescentie waarbij een stof bestraald wordt met licht van een bepaalde golflengte en dan zelf licht van een (meestal) langere golflengte gaat uitzenden (natuurkunde).

Naast alle biologische, natuurkundige en technologische weetjes konden de leerlingen in een schmink-les hun creativiteit kwijt. Zo gingen ze zelf ervaren hoe de diverse kleuren werken onder een uv-lamp. Ze verwonderden zich automatisch over het effect van uv. Daarbij kwam ook dat ze gingen nadenken over welke effecten wilden bereiken (ontwerpen) en stapsgewijs steeds meer durfden uit te proberen.

Tijdens een fotosessie in het lichtlab probeerden ze de belichting uit en merk je ook dat ze zich even heel iemand anders gingen voelen. Sommigen raakten daarbij echt in hun rol (drama). Ik heb allerlei krijgers, helden, geesten, vlinders, vissen, lieve en enge clowns voorbij zien komen.

Hier zie je dat spelenderwijs bij de aanpak van een thema een hoop vakken en vaardigheden in samenhang aan bod kunnen komen. Zo overheerst plezier en verwondering in plaats van overladenheid. Want dat ze plezier hadden blijkt wel uit het feit dat veel leerlingen bij Sint hebben gebedeld om ook zo’n uv-zaklantaarn in hun schoen.

Wordt vervolgd,
Annemarie

uitgelichte afbeelding schmink